De glutenvrije diëtist | Help! Ik krijg last van een glutenvrij product (hoe zit dat??)
16460
post-template-default,single,single-post,postid-16460,single-format-standard,woocommerce-no-js,ajax_fade,page_not_loaded,boxed,,qode-title-hidden,columns-4,qode-theme-ver-13.2,qode-theme-bridge,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.5,vc_responsive

Help! Ik krijg last van een glutenvrij product (hoe zit dat??)

Toen ik de diagnose coeliakie kreeg en glutenvrij ging eten, werd ik om de haverklap ziek van voeding. Ik dacht dat ik tot de zeer gevoelige coeliakiepatiënten behoorde en misschien het 0% glutendieet moest gaan volgen.. maar mijn antistoffen daalden wel netjes dus eigenlijk was er geen reden om aan te nemen dat mijn glutenvrije dieet niet goed ging. Maar waar reageerde ik dan op in de voeding? Zijn er nog andere producten of voedingsmiddelen waar je op kunt reageren?

Zo zie ik regelmatig dat andere mensen met deze vraag worstelen. Op de glutenvrije facebook groepen zie ik producten langskomen waar mensen klachten van kregen. De vraag is dan: dit is toch glutenvrij? Of: welk ingrediënt kunnen tóch gluten in zitten? En vaak reageren dan mensen met: bij mij gaat dit wel altijd goed. Maar als je last krijgt van een product, is dat dan persé door de gluten? Mijn antwoord? Dat hoeft helemaal niet, het kan ook goed iets anders zijn. Wat precies, dat lees je in dit artikel.

Nét glutenvrij of al langer coeliakie

Belangrijk is om onderscheid te maken tussen mensen die nét de diagnose hebben (bijvoorbeeld in het afgelopen jaar) en mensen die al langer de diagnose hebben. De eerste groep mensen heeft recent een diagnose coeliakie en dan is je darm flink kapot. Je kunt je voorstellen dat een darm die kapot is een stuk gevoeliger reageert dan een gezonde darm. En dat herstel van die darm, dat kan best een tijdje (maanden tot jaren) duren. Om je een idee te geven: uit de literatuur blijkt dat bij 65% van de mensen met een nieuwe diagnose coeliakie de darmen binnen twee jaar herstelt zijn, bij 85% binnen vijf jaar. Bij kinderen gaat dit herstel over het algemeen sneller1.

Dan is er een tweede groep van mensen die al langer de diagnose hebben en al een tijd glutenvrij eten. Ik ga er even vanuit dat dit goed lukt (want als je antistoffen hoog blijven en het dieet niet goed lukt, dan val je eigenlijk onder de eerste groep), dat de antistoffen netjes gezakt zijn en de darm herstelt. Let op: het kan bij volwassenen wel meer dan 2 (!!) jaar duren voordat de darm volledig is hersteld en weer helemaal gezond is. In de tussentijd kan je darm dus nog gevoelig reageren. Ben je al een tijd strikt glutenvrij en lukt dit goed? En heb je nog klachten? Geef dit dan altijd aan bij je specialist, die kan beoordelen of vervolgonderzoek nodig is.

Met voeding buikklachten verminderen

Veel buikklachten zijn te verminderen met een goede voeding. Wat een goede voeding is, is voor iedereen persoonlijk. Belangrijk is sowieso dat je genoeg vezels en vocht binnen krijgt. En dan denk je misschien “daar heb je Lisanne weer met haar vezels en vocht”.. maar echt: dit is zó vaak het probleem! En eigenlijk zo simpel op te lossen. Daarnaast zijn er nog andere producten waar je op kunt reageren. Hieronder som ik er een aantal op.

Alles waar “te” voor staat

Een gevoelige darm kan niet tegen alles waar het woordje “te” voor staat. Denk aan te koud, te heet, te hard, te vet en te veel. Als je een avond uit eten gaat, eet je vaak vetter en meer dan dat je thuis zou eten. Het kan dus zijn dat je daar flink last van krijgt, in plaats van een glutenfout. Of als je thuis een heftige combinatie eet, zoals frituursnacks met ijs en slagroom toe of een glutenvrije pizza of barbecue. Dat is een stuk moeilijker voor je spijsverteringskanaal dan een bord met gekookte groente en gekookte aardappels. Daarnaast kunnen producten zoals koffie, frisdrank en alcohol de darm prikkelen waardoor je klachten ervaart.

Glutenvrij en FODMAPs?

Je hebt dit woord misschien weleens langs zien komen. FODMAPs zijn moelijk verteerbare koolhydraten in de voeding, zoals tarwe en lactose. Ook zijn er verschillende groente- en fruitsoorten waar je op kunt reageren, bepaalde noten waar je klachten van kunt krijgen. Speciaal voor mensen met klachten van een prikkelbare darm bestaat het FODMAP-arm dieet. Bij dit dieet laat je een aantal weken veel producten weg, om vervolgens weer een aantal producten toe te voegen. Met behulp van een testschema gaan we op zoek naar welke voeding jouw buik prikkelt. Vaak is het niet eens nodig om het hele FODMAP-arme dieet te doorlopen. Rekening houden met de hoeveelheid moeilijk verteerbare koolhydraten is regelmatig al voldoende.

Lactose

Lactose is melksuiker en zit in dierlijke melkproducten. Sommige mensen (ongeveer 7 – 13 %) hebben vlak na de diagnose last van een lactose-intolerantie1. Dit komt doordat de darmcellen lactase (een stofje dat lactose afbreekt) produceren, maar de darmcellen beschadigd zijn. Als de darm herstelt, herstelt ook het vermogen om lactase te maken en verdwijnt of verminderd de lactose-intolerantie. Bij een lactose-intolerantie kun je vaak wel een beetje lactose verteren. Hoeveel dat is per persoon verschillend en kun je testen. Hoe gaat bijvoorbeeld 50ml melk? Bij een lactose-intolerantie ga je lactosebeperkt eten, lactosevrij is in verreweg de meeste gevallen nergens voor nodig.

Tarwe

Huh, tarwe? Zul je misschien denken. Tarwe mag toch niet? Gewone tarwe is inderdaad niet glutenvrij, maar er zijn glutenvrije dieetproducten met glutenvrij tarwezetmeel. Bij sommige mensen valt dit niet lekker. Wat ik me dan afvraag is: komt dat omdat Tarwe een FODMAP (moeilijk verteerbaar koolhydraat) is? Of komt het door de minimale hoeveelheid gluten die nog in de tarwe zit (maar: dan zou je op álle glutenvrije producten moeten reageren want glutenvrije tarwe is onder de norm van 20PPM2). Of komt het door andere prikkelende stofjes in het graan tarwe? Als je het mij vraagt? Ik vermoed dat bij de meeste mensen die op glutenvrije tarwe reageren de tarwe zelf het probleem is en niet de gluten.

Andere oorzaken van buikklachten

Natuurlijk zijn er ook een hoop andere voedingsmiddelen waar je last van kan hebben. Om een greep te doen uit de mogelijkheden: allergieën, histamine, nachtschaden, bewerkte producten in het algemeen, pittig eten, koolzuur en ga zo maar door. Ook kan het zijn dat jij tot de zeer gevoelige coeliakiepatiënten hoort en reageert op producten onder de norm. Dan kan het zijn dat een aangepast dieet voor jou noodzakelijk is.

Loop je nu vast en wil je weten waar je op reageert? Wij denken graag met je mee en zijn getraind om prikkelende producten in jouw voedingspatroon te kunnen vinden. Lees hier meer over dieetbegeleiding van de glutenvrije diëtist.

 

Literatuur

1 W.F. Bastiani (2014). Dieetbehandelingsrichtlijn coeliakie / dermatitis herpetiformis. Richtlijn 10: 2010 uitgevers.

2 NCV (n.d.). Veelgestelde vragen. Geraadpleegd 13 juli 2018, van: https://www.glutenvrij.nl/kenniscentrum_leden/meest_gestelde_vragen_over_het_glutenvrij_dieet#vraag2